Your poem community!

Cleanness

04/28/2026 14:58h
Clannesse who so kyndly cowþe comende & rekken vp alle þe resounz þat ho by ri 3 t askez, Fayre formez my 3 t he fynde in for[þ]ering his speche & in þe contrare kark & combraunce huge. For wonder wroth is þe Wy 3 þat wro 3 t alle þinges Wyth þe freke þat in fylþe fol 3 es Hym after, As renkez of relygioun þat reden & syngen & aprochen to hys presens & prestez arn called; Thay teen vnto his temmple & temen to hym seluen, Reken with reuerence þay rychen His auter; Þay hondel þer his aune body & vsen hit boþe. If þay in clannes be clos þay cleche gret mede; Bot if þay conterfete crafte & cortaysye wont, As be honest vtwyth & inwith alle fylþez, Þen ar þay synful hemself & sulped altogeder Boþe God & His gere, & hym to greme cachen. He is so clene in His courte, þe Kyng þat al weldez, & honeste in His housholde & hagherlych serued With angelez enourled in alle þat is clene, Boþ withine & withouten in wedez ful bry 3 t; Nif he nere scoymus & skyg & non scaþe louied, Hit were a meruayl to much, hit mo 3 t not falle. Kryst kydde hit Hymself in a carp onez, Þeras He heuened a 3 t happez & hy 3 t hem her medez. Me mynez on one amonge oþer, as Maþew recordez, Þat þus clanness vnclosez a ful cler speche: Þe haþel clene of his hert hapenez ful fayre, For he schal loke on oure Lorde with a bone chere'; As so saytz, to þat sy 3 t seche schal he neuer Þat any vnclannesse hatz on, auwhere abowte; For He þat flemus vch fylþe fer fro His hert May not byde þat burre þat hit His body ne 3 en. Forþy hy 3 not to heuen in haterez totorne, Ne in þe harlatez hod, & handez vnwaschen. For what vrþly haþel þat hy 3 honour haldez Wolde lyke if a ladde com lyþerly attyred, When he were sette solempnely in a sete ryche, Abof dukez on dece, with dayntys serued? Þen þe harlot with haste helded to þe table, With rent cokrez at þe kne & his clutte traschez, & his tabarde totorne, & his totez oute, Oþer ani on of alle þyse, he schulde be halden vtter, With mony blame ful bygge, a boffet peraunter, Hurled to þe halle dore & harde þeroute schowued, & be forboden þat bor 3 e to bowe þider neuer, On payne of enprysonment & puttyng in stokkez; & þus schal he be schent for his schrowde feble, Þa 3 neuer in talle ne in tuch he trespas more. & if vnwelcum he were to a worþlych prynce, 3 et hym is þe hy 3 e Kyng harder in her euen; As Maþew melez in his masse of þat man ryche, Þat made þe mukel mangerye to marie his here dere, & sende his sonde þen to say þat þay samne schulde, & in comly quoyntis to com to his feste: 'For my boles & my borez arn bayted & slayne, & my fedde foulez fatted with scla 3 t, My polyle þat is penne-fed & partrykez boþe, Wyth scheldez of wylde swyn, swanez & cronez, Al is roþeled & rosted ry 3 t to þe sete; Comez cof to my corte, er hit colde worþe.' When þay knewen his cal þat þider com schulde, Alle excused hem by þe skyly he scape by mo 3 t. On hade bo 3 t hym a bor 3 , he sayde, by hys trawþe: 'Now turne I þeder als tyd þe toun to byholde.' Anoþer nayed also & nurned þis cawse: 'I haf 3 erned & 3 at 3 okkez of oxen, & for my hy 3 ez hem bo 3 t; to bowe haf I mester, To see hem pulle in þe plow aproche me byhouez.' '& I haf wedded a wyf,' so wer hym þe þryd; 'Excuse me at þe court, I may not com þere.' Þus þay dro 3 hem adre 3 with daunger vchone, Þat non passed to þe plate þa 3 he prayed were. Thenne þe ludych lorde lyked ful ille, & hade dedayn of þat dede; ful dry 3 ly he carpez. He saytz: 'Now for her owne sor 3 e þay forsaken habbez; More to wyte is her wrange þen any wylle gentyl. Þenne gotz forth, my gomez, þe grete streetez, & forsettz on vche a syde þe cete aboute; Þe wayferande frekez, on fote & on hors, Boþe burnez & burdez, þe better & þe wers, Laþez hem alle luflyly to lenge at my fest, & bryngez hem blyþly to bor 3 e as barounez þay were, So þat my palays plat ful be py 3 t al aboute; Þise oþer wrechez iwysse worþy no 3 t wern.' Þen þay cayred & com þat þe cost waked, Bro 3 ten bachlerez hem wyth þat þay by bonkez metten, Swyerez þat swyftly swyed on blonkez, & als fele vpon fote, of fre & of bonde. When þay com to þe courte keppte weren þay fayre, Sty 3 tled with þe stewarde, stad in þe halle, Ful manerly with marchal mad for to sitte, As he watz dere of degre dressed his seete. Þenne seggez to þe souerayn sayden þerafter: 'Lo! Lorde, with your leue, at your lege heste & at þi banne we haf bro 3 t, as þou beden habbez, Mony renischsche renkez, & 3 et is roum more.' Sayde þe lorde to þo ledez, 'Laytez 3 et ferre, Ferre out in þe felde, & fechez mo gestez; Waytez gorstez & greuez, if ani gomez lyggez; Whatkyn folk so þer fare, fechez hem hider; Be þay fers, be þay feble, forlotez none, Be þay hol, be þay halt, be þay ony 3 ed, & þa 3 þay ben boþe blynde & balterande cruppelez, Þat my hous may holly by halkez by fylled. For, certez, þyse ilk renkez þat me renayed habbe, & denounced me no 3 t now at þis tyme, Schul neuer sitte in my sale my soper to fele, Ne suppe on sope of my seve, þa 3 þa 3 þay swelt schulde.' Thenne þe sergauntez, at þat sawe, swengen þeroute, & diden þe dede þat [watz] demed, as he deuised hade, & with peple of alle plytez þe palays þay fyllen; Hit weren not alle on wyuez sunez, wonen with on fader. Wheþer þay wern worþy oþer wers, wel wern þay stowed, Ay þe best byfore & bry 3 test atyred, Þe derrest at þe hy 3 e dese, þat dubbed wer fayrest, & syþen on lenþe bilooghe ledez inogh. & ay a[s] segge[s] [serly] semed by her wedez, So with marschal at her mete mensked þay were. Clene men in compaynye forknowen wern lyte, & 3 et þe symplest in þat sale watz serued to þe fulle, Boþe with menske & with mete & mynstrasy noble, & alle þe laykez þat a lorde a 3 t in londe schewe. & þay bigonne to be glad þat god drink haden. & vch mon with his mach made hym at ese. Now inmyddez þe mete þe mayster hym biþo 3 t Þat he wolde se þe semble þat samned was þere, & rehayte rekenly þe riche & þe pou[eren], & cherisch hem alle with his cher, & chaufen her joye. Þen he bowez fro his bour into þe brode halle & to þe best on þe bench, & bede hym be myry, Solased hem with semblaunt & syled fyrre, Tron fro table to table & talkede ay myrþe. Bot as he ferked ouer þe flor, he fande with his y 3 e, Hit watz not for a halyday honestly arayed, A þral þry 3 t in þe þrong vnþryuandely cloþed, Ne no festiual frok, bot fyled with werkkez; Þe gome watz vngarnyst with god men to dele. & gremed þerwith þe grete lorde, & greue hym he þo 3 t. 'Say me, frende,' quoþ þe freke with a felle chere, 'Hov wan þou into þis won in wedez so fowle? Þe abyt þat þou hatz vpon, no halyday hit menskez; Þou, burne, for no brydale art busked in wedez. How watz þou hardy þis hous for þyn vnhap [to] ne 3 e In on so ratted a robe & rent at þe sydez? Þow art a gome vngoderly in þat goun febele; Þou praysed me & my place ful pouer & ful [g]nede, Þat watz so prest to aproche my presens hereinne. Hopez þou I be a harlot þi erigaut to prayse?' Þat oper burne watz abayst of his broþe wordez, & hurkelez doun with his hede, þe vrþe he biholdez; He watz so scoumfit of his scylle, lest he skaþe hent, Þat he ne wyst on worde what he warp schulde. Þen þe lorde wonder loude laled & cryed, & talkez to his tormenttourez: 'Takez hym,' he biddez, 'Byndez byhynde, at his bak, boþe two his handez, & felle fetterez to his fete festenez bylyue; Stik hym stifly in stokez, & stekez hym þerafter Depe in my doungoun þer doel euer dwellez, Greuing & gretyng & gryspyng harde Of teþe tenfully togeder, to teche hym be quoynt.' Thus comparisunez Kryst þe kyndom of heuen To þis frelych feste þat fele arn to called; For alle arn laþed luflyly, þe luþer & þe better, Þat euer wern ful 3 ed in font, þat fest to haue. Bot war þe wel, if þou wylt, þy wedez ben clene & honest for þe halyday, lest þou harme lache, For aproch þou to þat Prynce of parage noble, He hates helle no more þen hem þat ar sowle. Wich arn þenne þy wedez þou wrappez þe inne, Þat schal schewe hem so schene schrowde of þe best? Hit arn þy werkez, wyterly, þat þou wro 3 t hauez, & lyued with þe lykyng þat ly 3 e in þyn hert; Þat þo be frely & fresch fonde in þy lyue, & fetyse of a fayr forme to fote & to honde, & syþen alle þyn oþer lymez lapped ful clene; Þenne may þou se þy Sauior & His sete ryche. For fele[r] fautez may a freke forfete his blysse, Þat he þe Souerayn ne se, þen for slauþe one; As for bobaunce & bost & bolnande priyde Þroly into þe deuelez þrote man þryngez bylyue. For couetyse & colwarde & croked dedez, For monsworne & menscla 3 t & to much drynk, For þefte & for þrepyng, vnþonk may mon haue; For roborrye & riboudrye & resounez vntrwe, & dsyheriete & depryue dowrie of wydoez, For marryng of maryagez & mayntnaunce of schrewez, For traysoun & trichcherye & tyrauntyre boþe, & for fals famacions & fayned lawez; Man may mysse þe myrþe þat much is to prayse For such vnþewez as þise, & þole much payne, & in þe Creatores cort com neuermore, Ne neuer see Hym with sy 3 t for such sour tournez. Bot I haue herkned & herde of mony hy 3 e clerkez, & als in resounez of ry 3 t red hit myseluen, Þat þat ilk proper Prynce þat paradys weldez Is displesed at vch a poynt þat plyes to scaþe; Bot neuer 3 et in no boke breued I herde Þat euer He wrek so wyþerly on werk þat He made, Ne venged for no vilte of vice ne synne, Ne so hastyfly watz hot for hatel of His wylle, Ne neuer so sodenly so 3 t vnsoundely to weng, As for fylþe of þe flesch þat foles han vsed; For, as I fynde, þer He for 3 et alle His fre þewez, & wex wod to þe wrache for wrath at His hert. For þe fyrste felonye þe falce fende wro 3 t Whyl he watz hy 3 e in þe heuen houen vpon lofte, Of alle þyse aþel aungelez attled þe fayrest: & he vnkyndely, as a karle, kydde a reward. He se 3 no 3 t bot hymself how semly he were, Bot his Souerayn he forsoke & sade þyse wordez: I schal telde vp my trone in þe tramountayne, & by lyke to þat Lorde þat þe lyft made.' With þis worde þat he warp, þe wrake on hym ly 3 t: Dry 3 tyn with His dere dom hym drof to þe abyme, In þe mesure of His mode, His metz neuer þe lasse. Bot þer He tynt þe tyþe dool of His tour ryche: Þa 3 þe feloun were so fers for his fayre wedez & his glorious glem þat glent so bry 3 t, As sone as Dry 3 tynez dome drof to hymseluen, Þikke þowsandez þro þrwen þeroute, Fellen fro þe frymament fendez ful blake, Sweued at þe fryst swap as þe snaw þikke, Hurled into helle-hole as þe hyue swarmez. Fylter fenden folk forty dayez lencþe, Er þat styngande storme stynt ne my 3 t; Bot as smylt mele vnder smal siue smokez forþikke. So fro heuen to helle þat hatel schor laste, On vche syde of þe worlde aywhere ilyche. 3 is, hit watz a brem brest & a byge wrache, & 3 et wrathed not þe Wy 3 ; ne þe wrech sa 3 tled, Ne neuer wolde, for wyl[fulnes], his worþy God knawe, Ne pray Hym for no pite, so proud watz his wylle. Forþy þa 3 þe rape were rank, þe rawþe watz lytt[el]; Þa 3 he be kest into kare, he kepes no better. Bot þat oper wrake þat wex, on wy 3 ez hit ly 3 t Þur 3 þe faut of a freke þat fayled in trawþe, Adam inobedyent, ordaynt to blysse. Þer pryuely in paradys his place watz devised, To lyue þer in lykyng þe lenþe of a terme, & þenne enherite þat home þat aungelez forgart; Bot þur 3 þe eggyng of Eue he ete of an apple Þat enpoysened alle peplez þat parted fro hem boþe, For a defence þat watz dy 3 t of Dry 3 tyn Seluen, & a payne þeron put & pertly halden. Þe defence watz þe fryt þat þe freke towched, & þe dom is þe deþe þat drepez vus alle; Al in mesure & meþe watz mad þe vengiaunce, & efte amended with a mayden þat make had neuer. Bot in þe þryd watz forþrast al þat þryue schuld: Þer watz malys mercyles & mawgre much scheued, Þat watz for fylþe vpon folde þat þe folk vsed, Þat þen wonyed in þe worlde withouten any maysterz. Hit wern þe fayrest of forme & of face als, Þe most & þe myriest þat maked wern euer, Þe styfest, þe stalworþest þat stod euer on fete, & lengest lyf in hem lent of ledez alle oþer. For hit was þe forme foster þat þe folde bred, Þe aþel aunceterez sunez pat Adam watz called, To wham God hade geuen alle þat gayn were, Alle þe blysse boute blame þat bodi my 3 t haue; & þose lykkest to þe lede, þat lyued next after; Forþy so semly to see syþen wern none. Þer watz no law to hem layd bot loke to kynde, & kepe to hit, & alle hit cors clanly fulfylle. & þenne founden þay fylþe in fleschlych dedez, & controeued agayn kynde contrare werkez, & vsed hem vnþryftyly vchon on oþer, & als with oþer, wylsfully, upon a wrange wyse: So ferly fowled her flesch þat þe fende loked How þe de 3 ter of þe douþe wern derelych fayre, & fallen in fela 3 schyp with hem on folken wyse, & engendered on hem jeauntez with her japez ille. Þose wern men meþelez & ma 3 ty on vrþe, Þat for her lodlych laykez alosed þay were; He watz famed for fre þat fe 3 t loued best, & ay þe bigest in bale þe best watz halden. & þenne euelez on erþe ernestly grewen & multyplyed monyfolde inmongez mankynde, For þat þe ma 3 ty on molde so marre þise oþer Þat þe Wy 3 e þat al wro 3 t ful wroþly bygynnez. When He knew vche contre coruppte in hitseluen, & vch freke forloyned fro þe ry 3 t wayez, Felle temptande tene towched His hert. As wy 3 e wo hym withinne, werp to Hymseluen: 'Me forþynkez ful much þat euer I mon made, Bot I schal delyuer & do away þat doten on þis molde, & fleme out of þe folde al þat flesch werez, Fro þe burne to þe best, fro bryddez to fyschez; Al schal doun & be ded & dryuen out of erþe Þat euer I sette saule inne; & sore hit Me rwez Þat euer I made hem Myself; bot if I may herafter, I schal wayte to be war her wrenchez to kepe.' Þenne in worlde watz a wy 3 e wonyande on lyue, Ful redy & ful ry 3 twys, & rewled hym fayre, In þe drede of Dry 3 tyn his dayez he vsez, & ay glydande wyth his God, his grace watz þe more. Hym watz þe nome Noe, as is innoghe knawen. He had þre þryuen sunez, & þay þre wyuez: Sem soþly þat on, þat oþer hy 3 t Cam, & þe jolef Japheth watz gendered þe þryd. Now God in nwy to Noe con speke Wylde wrakful wordez, in His wylle greued: 'Þe ende of alle kynez flesch þat on vrþe meuez Is fallen forþwyth My face, & forþer hit I þenk. With her vnworþelych werk Me wlatez withinne; Þe gore þerof Me hatz greued & þe glette nwyed. I schal strenkle My distresse, & strye al togeder, Boþe ledez & londe & alle þat lyf habbez. Bot make to þe a mancioun, & þat is My wylle, A cofer closed of tres, clanlych planed. Wyrk wonez þerinne for wylde & for tame, & þenne cleme hit with clay comly within[n]e, & alle þe endentur dryuen daube withouten. & þus of lenþe & of large þat lome þou make: Þre hundred of cupydez þou holde to þe lenþe, Of fyfty fayre ouerþwert forme þe brede; & loke euen þat þyn ark haue of he 3 þe þrette, & a wyndow wyd vpon[ande] wro 3 t vpon lo[f]te, In þe compas of a cubit kyndely sware; A wel dutande dor, don on þe syde; Haf hallez þerinne & halkez ful mony, Boþe boske[n]z & bourez & wel bounden penez. For I schal waken vp a water to wasch alle þe worlde, & quelle alle þat is quik with quauende flodez, Alle þat glydez & gotz & gost of lyf habbez; I schal wast with My wrath þat wons vpon vrþe. Bot My forwarde with þe I festen on þis wyse, For þou in reysoun hatz rengned & ry 3 twys ben euer: Þou schal enter þis ark with þyn aþel barnez & þy wedded wyf; with þe þou take Þe makez of þy myry sunez; þis meyny of a 3 te I schal saue of monnez saulez, & swelt þose oþer. Of vche best þat berez lyf busk þe a cupple, Of vche clene comly kynde enclose seuen makez, Of vche horwed in ark halde bot a payre, For to saue Me þe sede of alle ser kyndez. & ay þou meng with þe malez þe mete ho-bestez, Vche payre by payre to plese ayþer oþer; With alle þe fode þat may be founde frette þy cofer, For sustnaunce to yowself & also þose oþer.' Ful grayþely gotz þis god man & dos Godez hestes, In dry 3 dred & daunger þat durst do non oþer. Wen hit watz fettled & forged & to þe fulle grayþed, Þenn con Dry 3 ttyn hym dele dry 3 ly þyse wordez. 'Now Noe,' quoþ oure Lorde, 'art þou al redy? Hatz þou closed þy kyst with clay alle aboute?' ' 3 e, Lorde, with þy leue,' sayde þe lede þenne, Al is wro 3 t at Þi worde, as Þou me wyt lantez.' 'Enter in, þenn,' quoþ He, & haf þi wyf with þe, Þy þre sunez, withouten þrep, & her þre wyuez; Bestez, as I bedene haue, bosk þerinne als, & when 3 e arn staued, styfly stekez yow þerinne. Fro seuen dayez ben seyed I sende out bylyue Such a rowtande ryge þat rayne schal swyþe Þat schal wasch alle þe worlde of werkez of fylþe; Schal no flesch vpon folde by fonden onlyue, Outtaken yow a 3 t in þis ark staued & sed þat I wyl saue of þyse ser bestez.' Now Noe neuer sty[n]tez, þat niy 3 [t] he bygynnez, Er al wer stawed & stoken as þe steuen wolde. Thenne sone com þe seuenþe day, when samned wern alle, & alle woned in þe whichche, þe wylde & þe tame. Þen bolned þe abyme, & bonkez con ryse, Waltes out vch walle-heued in ful wode stremez; Watz no brymme þat abod vnbrosten bylyue; Þe mukel lauande loghe to þe lyfte rered. Mony clustered clowde clef alle in clowtez; Torent vch a rayn-ryfte & rusched to þe vrþe, Fon neuer in forty dayez. & þen þe flod ryses, Ouerwaltez vche a wod & þe wyde feldez. For when þe water of þe welkyn with þe worlde mette, Alle þat deth mo 3 t dry 3 e drowned þerinne. Þer watz moon for to make when meschef was cnowen, Þat no 3 t dowed bot þe deth in þe depe stremez; Water wylger ay wax, wonez þat stryede, Hurled into vch hous, hent þat þer dowelled. Fryst feng to þe fly 3 t alle þat fle my 3 t; Vuche burde with her barne þe byggyng þay leuez & bowed to þe hy 3 bonk þer brentest hit wern, & heterly to þe hy 3 e hyllez þay [h]aled on faste. Bot al watz nedlez her note, for neuer cowþe stynt Þe ro 3 e raynande ryg, þe raykande wawez, Er vch boþom watz brurdful to þe bonkez eggez, & vche a dale so depe þat demmed at þe brynkez. Þe moste mountaynez on mor þenne watz no more dry 3 e, & þeron flokked þe folke, for ferde of þe wrake. Syþen þe wylde of þe wode on þe water flette; Summe swymmed þeron þat saue hemself trawed, Summe sty 3 e to a stud & stared to þe heuen, Rwly wyth a loud rurd rored for drede. Harez, herttez also, to þe hy 3 e runnen; Bukkez, bausenez, & bulez to þe bonkkez hy 3 ed; & alle cryed for care to þe Kyng of heuen, Recouerer of þe Creator þay cryed vchone, Þat amounted þe masse, þe mase His mercy watz passed, & alle His pyte departed fro peple þat He hated. Bi þat þe flod to her fete flo 3 ed & waxed, Þen vche a segge se 3 wel þat synk hym byhoued. Frendez fellen in fere & faþmed togeder, To dry 3 her delful deystyne & dy 3 en alle samen; Luf lokez to luf & his leue takez, For to ende alle at onez & for euer twynne. By forty dayez wern faren, on folde no flesch styryed Þat þe flod nade al freten with fe 3 tande wa 3 ez; For hit clam vche a clyffe, cubites fyftene Ouer þe hy 3 est hylle þat hurkled on erþe. Þenne mourkne in þe mudde most ful nede Alle þat spyrakle inspranc, no sprawlyng awayled, Saue þe haþel vnder hach & his here straunge, Noe þat ofte neuened þe name of oure Lorde, Hym a 3 tsum in þat ark, as aþel God lyked, Þer alle ledez in lome lenged druye. Þe arc houen watz on hy 3 e with hurlande gotez, Kest to kythez vncouþe þe clowdez ful nere. Hit waltered on þe wylde flod, went as hit lyste, Drof vpon þe depe dam, in daunger hit semed, Withouten mast, oþer myke, oþer myry bawelyne, Kable, oþer capstan to clyppe to her ankrez, Hurrok, oþer hande-helme hasped on roþer, Oþer any sweande sayl to seche after hauen, Bot flote forthe with þe flyt of þe felle wyndez. Whederwarde so þe water wafte, hit rebounde; Ofte hit roled on rounde & rered on ende; Nyf oure Lorde hade ben her lodezmon hem had lumpen harde. Of þe lenþe of Noe lyf to lay a lel date, Þe sex hundreth of his age & none odde 3 erez, Of secounde monyth þe seuen[ten]þe day ry 3 tez, Towalten alle þyse welle-hedez & þe water flowed; & þryez fyfty þe flod of folwande dayez; Vche hille watz þer hidde with y[þ]ez ful graye. Al watz wasted þat þer wonyed þe worlde withinne, Þ[at] euer flote, oþer flwe, oþer on fote 3 ede, That ro 3 ly watz þe remnaunt þat þe rac dryuez Þat alle gendrez so joyst wern joyned wythinne Bot quen þe Lorde of þe lyfte lyked Hymseluen For to mynne on His mon His meth þat abydez, Þen He wakened a wynde on watterez to blowe; Þenne lasned þe llak þat large watz are. Þen He stac vp þe stangez, stoped þe wellez, Bed blynne of þe rayn: hit batede as faste; Þenne lasned þe lo 3 lowkande togeder. After harde dayez wern out an hundreth & fyfte, As þat lyftande lome luged aboute. Where þe wynde & þe weder warpen hit wolde, Hit sa 3 tled on a softe day, synkande to grounde; On a rasse of a rok hit rest at þe laste, On þe mounte of Mararach of Armene hilles. Þat oþerwayez on Ebrv hit hat þe Thanes. Bot þa 3 þe kyste in þe cragez wern closed to byde, 3 et fyned not þe flod ne fel to þe boþemez, Bot þe hy 3 est of þe eggez vnhuled weren a lyttel, Þat þe burne bynne borde byhelde þe bare erþe. Þenne wafte he vpon his wyndowe, & wysed þeroute A message fro þat meyny hem moldez to seche: Þat watz þe rauen so ronk, þat rebel watz euer; He watz colored as þe cole, corbyal vntrwe. & he fongez to þe fly 3 t & fannez on þe wyndez, Halez hy 3 e vpon hy 3 t to herken tyþyngez. He croukez for comfort when carayne he fyndez Kast vp on a clyffe þer costese lay drye; He hade þe smelle of þe smach & smoltes þeder sone, Fallez on þe foule flesch & fyllez his wombe, & sone 3 ederly for 3 ete 3 isterday steuen, How þe cheuetayn hym charged þat þe kyst 3 emed. Þe rauen raykez hym forth, þat reches ful lyttel How alle fodez þer fare, ellez he fynde mete; Bot þe burne bynne borde þat bod to hys come Banned hym ful bytterly with bestes alle samen. He sechez anoþer sondezmon, & settez on þe dou[u]e, Bryngez þat bry 3 t vpon borde, blessed, & sayde: 'Wende, worþelych wy 3 t, vus wonez to seche; Dryf ouer þis dymme water; if þou druye fyndez Bryng bodworde to bot blysse to vus alle. Þa 3 þat fowle be false, fre be þou euer.' Ho wyrle out on þe weder on wyngez ful scharpe, Dre 3 ly alle alonge day þat dorst neuer ly 3 t; & when ho fyndez no folde her fote on to pyche, Ho vmbekestez þe coste & þe kyst sechez. Ho hittez on þe euentyde & on þe ark sittez; Noe nymmes hir anon & naytly hir stauez. Noe on anoþer day nymmez efte þe doveue, & byddez hir bowe ouer þe borne efte bonkez to seche; & ho skyrmez vnder skwe & skowtez aboute, Tyl hit watz ny 3 e at þe na 3 t, & Noe þen sechez. On ark on an euentyde houez þe dowue; On stamyn ho stod & stylle hym abydez. What! ho bro 3 t in hir beke a bronch of olyue, Gracyously vmbegrouen al with grene leuez; Þat watz þe syngne of sauyte þat sende hem oure Lorde, & þe sa 3 tlyng of Hymself with þo sely bestez. Þen watz þer joy on þat gyn where jumpred er dry 3 ed, & much comfort in þat cofer þat watz clay-daubed. Myryly on a fayr morn, monyth þe fyrst, Þat fallez formast in þe 3 er, & þe fyrst day, Ledez lo 3 en in þat lome & loked þeroute, How þat watterez wern woned & þe worlde dryed. Vchon loued oure Lorde, bot lenged ay stylle Tyl þay had tyþyng fro þe Tolke þat tyned hem þerinne. Þen Godez glam to hem glod þat gladed hem alle, Bede hem drawe to þe dor: delyuer hem He wolde. Þen went þay to þe wykket, hit walt vpon sone; Boþe þe burne & his barnez bowed þeroute, Her wyuez walkez hem wyth & þe wylde after, Þroly þrublande in þronge, þrowen ful þykke. Bot Noe of vche honest kynde nem out an odde, & heuened vp an auter & hal 3 ed hit fayre, & sette a sakerfyse þeron of vch a ser kynde Þat watz comly & clene: God kepez non oþer. When bremly brened þose bestez, & þe breþe rysed, Þe sauour of his sacrafyse so 3 t to Hym euen Þat al spedez & spyllez; He spekes with þat ilke In comly comfort ful clos & cortays wordez: 'Now, Noe, no more nel I neuer wary Alle þe mukel mayny [on] molde for no mannez synnez, For I se wel þat hit is sothe þat alle mannez wyttez To vnþryfte arn alle þrawen with þo 3 t of her herttez, & ay hatz ben, & wyl be 3 et; fro her barnage Al is þe mynde of þe man to malyce enclyned. Forþy schal I neuer schende so schortly at ones As dysstrye al for manez synne, dayez of þis erþe. Bot waxez now & wendez forth & worþez to monye, Multyplyez on þis molde, & menske yow bytyde. Sesounez schal yow neuer sese of sede ne of heruest, Ne hete, ne no harde forst, vmbre ne dro 3 þe, Ne þe swetnesse of somer, ne þe sadde wynter, Ne þe ny 3 t, ne þe day, ne þe newe 3 erez, Bot euer renne restlez: rengnez 3 e þerinne.' Þerwyth He blessez vch a best, & byta 3 t hem þis erþe. Þen watz a skylly skyualde, quen scaped alle þe wylde, Vche fowle to þe fly 3 t þat fyþerez my 3 t serue, Vche fysch to þe flod þat fynne couþe nayte. Vche beste to þe bent þat þat bytes on erbez; Wylde wormez to her won wryþez in þe erþe, Þe fox & þe folmarde to þe fryth wyndez, Herttes to hy 3 e heþe, harez to gorstez, & lyounez & lebardez to þe lake-ryftes: Hernez & hauekez to þe hy 3 e rochez, Þe hole-foted fowle to þe flod hy 3 ez, & vche best at a brayde þer hym best lykez; Þe fowre frekez of þe folde fongez þe empyre. Lo! suche a wrakful wo for wlatsum dedez Parformed þe hy 3 e Fader on folke þat He made; Þat He chysly hade cherisched He chastysed ful hardee, In devoydynge þe vylanye þat venkquyst His þewez. Forþy war þe now, wy 3 e þat worschyp desyres In His comlych courte þat Kyng is of blysse, In þe fylþe of þe flesch þat þou be founden neuer, Tyl any water in þe worlde to wasche þe fayly. For is no segge vnder sunne so seme of his craftez, If he be sulped in synne, þat syttez vnclene; On spec of spote may spede to mysse Of þe sy 3 te of þe Souerayn þat syttez so hy 3 e; For þat schewe me schale in þo schyre howsez, As þe beryl bornyst byhouez be clene. Þat is sounde on vche a syde & no sem habes, Withouten maskle oþer mote, as margerye-perle. Syþen þe Souerayn in sete so sore forþo 3 t Þat euer He man vpon molde merked to lyuy, For he in fylþe watz fallen, felly He uenged, Quen fourferde alle þe flesch þat He formed hade. Hym rwed þat He hem vprerde & ra 3 t hem lyflode; & efte þat He hem vndyd, hard hit Hym þo 3 t. For quen þe swemande sor 3 e so 3 t to His hert, He knyt a couenaunde cortaysly with monkynde þere, In þe mesure of His mode & meþe of His wylle, Þat He schulde neuer for no syt smyte al at onez, As to quelle alle quykez for qued þat my 3 t falle, Whyl of þe lenþe of þe londe lastez þe terme. Þat ilke skyl for no scaþe ascaped Hym neuer. Wheder wonderly He wrak on wykked men after, Ful felly for þat ilk faute forferde a kyth ryche, In þe anger of His ire, þat ar 3 ed mony; & al watz for þis ilk euel, þat vnhappen glette, Þe venym & þe vylanye & þe vycios fylþe Þat bysulpez mannez saule in vnsounde hert, Þat he his Saueour ne see with sy 3 t of his y 3 en. Alle illez He hates as helle þat alle stynkkez; Bot non nuyez Hym on na 3 t ne neuer vpon dayez As harlottrye vnhonest, heþyng of seluen: Þat schamez for no schrewedschyp, schent mot he worþe. Bot sauyour, mon, in þyself, þa 3 þou a sotte lyuie, Þa 3 þou bere þyself babel, byþenk þe sumtyme Wheþer He þat stykked vche a stare in vche steppe y 3 e, 3 if Hymsel[f] be bore blynde hit is a brod wonder; & He þat fetly in face fettled alle eres, If he hatz losed þe lysten hit lyftez meruayle: Trave þou neuer þat tale, vntrwe þou hit fyndez. Þer is no dede so derne þat dittez His y 3 en; Þer is no wy 3 e in his werk so war ne so stylle Þat hit ne þrawez to Hym þr[o] er he hit þo 3 t haue. For He is þe gropande God, þe grounde of alle dedez, Rypande of vche a ring þe reynyez & hert. & þere He fyndez al fayre a freke wythinne, Þat hert honest & hol, þat haþel He honourez, Sendez hym a sad sy 3 t: to se His auen face, & harde honysez þise oþer, & of His erde flemez. Bot of þe dome of þe douþe for dedez of schame, He is so skoymos of þat skaþe, He scarrez bylyue; He may not dry 3 e to draw allyt, bot drepez in hast: & þat watz schewed schortly by a scaþe onez. Olde Abraham in erde onez he syttez Euen byfore his hous-dore, vnder an oke grene; Bry 3 t blykked þe bem of þe brode heuen; In þe hy 3 e hete þerof Abraham bidez: He watz schunt to þe schadow vnder schyre leuez. Þenne watz he war on þe waye of wlonk Wy 3 ez þrynne; If þay wer farande & fre & fayre to beholde Hit is eþe to leue by þe last ende. For þe lede þat þer laye þe leuez anvnder, When he hade of Hem sy 3 t he hy 3 ez bylyue, & as to God þe goodmon gos Hem agaynez & haylsed Hem in onhede, & sayde: 'Hende Lorde, 3 if euer Þy mon vpon molde merit disserued, Lenge a lyttel with Þy lede, I lo 3 ly biseche; Passe neuer fro Þi pouere, 3 if I hit pray durst, Er Þou haf biden with Þi burne & vnder bo 3 e restted, & I schal wynne Yow wy 3 t of water a lyttel, & fast aboute schal I fare Your fette wer waschene. Resttez here on þis rote & I schal rachche after & brynge a morsel of bred to banne Your hertte.' 'Fare forthe,' quoþ þe Frekez, '& fech as þou seggez; By bole of þis brode tre We byde þe here.' Þenne orppedly into his hous he hy 3 ed to Sare, Commaunded hir to be cof & quyk at þis onez: 'Þre mettez of mele menge & ma kakez; Vnder askez ful hote happe hem byliue; Quyl I fete sumquat fat, þou þe fyr bete, Prestly at þis ilke poynte sum polment to make.' He cached to his covhous & a calf bryngez, Þat watz tender & not to 3 e, bed tyrue of þe hyde, & sayde to his seruaunt þat hit seþe faste; & he deruely at his dome dy 3 t hit bylyue. Þe burne to be bare-heued buskez hym þenne, Clechez to a clene cloþe & kestez on þe grene, Þrwe þryftyly þeron þo þre þerue kakez, & bryngez butter wythal & by þe bred settez; Mete messez of mylke he merkkez bytwene, Syþen potage & polment in plater honest. As sewer in a god assyse he serued Hem fayre, Wyth sadde semblaunt & swete of such as he hade; & God as a glad gest mad god chere Þat watz fayn of his frende, & his fest praysed. Abraham, al hodlez, with armez vp-folden, Mynystred mete byfore þo Men þat my 3 tes al weldez. Þenne Þay sayden as Þay sete samen alle þrynne, When þe mete watz remued & Þay of mensk speken, 'I schal efte hereaway, Abram,' Þay sayden, ' 3 et er þy lyuez ly 3 t leþe vpon erþe, & þenne schal Sare consayue & a sun bere, Þat schal be Abrahamez ayre & after hym wynne With wele & wyth worschyp þe worþely peple Þat schal halde in heritage þat I haf men 3 ark[ed].' Þenne þe burde byhynde þe dor for busmar la 3 ed; & sayde sothly to hirself Sare þe madde: 'May þou traw for tykle þat þou tonne mo 3 tez, & I so hy 3 e out of age, & also my lorde?' For soþely, as says þe wryt, he wern of sadde elde, Boþe þe wy 3 e & his wyf, such werk watz hem fayled Fro mony a brod day byfore; ho barayn ay byene, Þat selue Sare, withouten sede into þat same tyme. Þenne sayde oure Syre þer He sete: 'Se! so Sare la 3 es, Not trawande þe tale þat I þe to schewed. Hopez ho o 3 t may be harde My hondez to work? & 3 et I avow verayly þe avaunt þat I made; I schal 3 eply a 3 ayn & 3 elde þat I hy 3 t, & sothely send to Sare a soun & an hayre.' Þenne swenged forth Sare & swer by hir trawþe Þat for lot þat Þay laused ho la 3 ed neuer. 'Now innoghe: hit is not so,' þenne nurned þe Dry 3 tyn, 'For þou la 3 ed alo 3 , bot let we hit one.' With þat Þay ros vp radly, as Þay rayke schulde, & setten toward Sodamas Her sy 3 t alle at onez; For þat cite þerbysyde watz sette in a vale, No mylez fro Mambre mo þen tweyne, Whereso wonyed þis ilke wy 3 , þat wendez with oure Lorde For to tent Hym with tale & teche Hym þe gate. Þen glydez forth God; þe godmon Hym fol 3 ez; Abraham heldez Hem wyth, Hem to conueye In towarde þe cety of Sodamas þat synned had þenne In þe faute of þis fylþe. Þe Fader hem þretes, & sayde þus to þe segg þat sued Hym after: 'How my 3 t I hyde Myn hert fro Habraham þe trwe, Þat I ne dyscouered to his corse My counsayl so dere, Syþen he is chosen to be chef chyldryn fader, Þat so folk schal falle fro to flete alle þe worlde, & vche blod in þat burne blessed schal worþe? Me bos telle to þat tolk þe tene of My wylle, & alle Myn atlyng to Abraham vnhaspe bilyue. The grete soun of Sodamas synkkez in Myn erez, & þe gult of Gomorre garez Me to wrath. I schal ly 3 t into þat led & loke Myseluen [If] þay haf don as þe dyne dryuez on lofte. Þay han lerned a lyst þat lykez me ille, Þat þay han founden in her flesch of fautez þe werst: Vch male matz his mach a man as hymseluen, & fylter folyly in fere on femmalez wyse. I compast hem a kynde crafte & kende hit hem derne, & amed hit in Myn ordenaunce oddely dere, & dy 3 t drwry þerinne, doole alþer-swettest, & þe play of paramorez I portrayed Myseluen, & made þerto a maner myriest of oþer: When two true togeder had ty 3 ed hemseluen, Bytwene a male & his make such merþe schulde conne, Welny 3 e pure paradys mo 3 t preue no better; Ellez þay mo 3 t honestly ayþer oþer welde, At a stylle stollen steuen, vnstered wyth sy 3 t, Luf-lowe hem bytwene lasched so hote Þat alle þe meschefez on mold mo 3 t hit not sleke. Now haf þay skyfted My skyl & scorned natwre, & henttez hem in heþyng an vsage vnclene. Hem to smyte for þat smod smartly I þenk, Þat wy 3 ez schal be by hem war, worlde withouten ende.' Þenne ar 3 ed Abraham & alle his mod chaunge[d], For hope of þe harde hate þat hy 3 t hatz oure Lorde. Al sykande he sayde: 'Sir, with Yor leue, Schal synful & saklez suffer al on payne? Weþer euer hit lyke my Lorde to lyfte such domez Þat þe wykked & þe worþy schal on wrake suffer, & weye vpon þe worre half þat wrathed Þe neuer? Þat watz neuer Þy won þat wro 3 tez vus alle. Now fyfty fyn frendez wer founde in 3 onde toune, In þe cety of Sodamas & also Gomorre, Þat neuer lakked Þy laue, bot loued ay trauþe, & re 3 tful wern & resounable & redy Þe to serue, Schal þay falle in þe faute þat oþer frekez wro 3 t, & joyne to her juggement, her juise to haue? Þat nas neuer Þyn note, vnneuened hit worþe, Þat art so gaynly a God & of goste mylde.' 'Nay, for fyfty,' quoþ þe Fader, '& þy fayre speche, & þay be founden in þat folk of her fylþe clene, I schal forgyue alle þe gylt þur 3 My grace one, & let hem smolt al unsmyten smoþely at onez.' 'Aa! blessed be Þow,' quoþ þe burne, 'so boner & þewed, & al haldez in Þy honde, þe heuen & þe erþe; Bot, for I haf þis talke tatz to non ille 3 if I mele a lyttel more þat mul am & askez. What if fyue faylen of fyfty þe noumbre, & þe remnaunt be reken, how restes Þy wylle?' 'And fyue wont of fyfty,' quoþ God, 'I schal for 3 ete alle & wythhalde My honde for hortyng on lede.' '& quat if faurty be fre & fauty þyse oþer: Schalt Þow schortly al schende & schape non oþer?' 'Nay, þa 3 faurty forfete, 3 et fryst I a whyle, & voyde away My vengaunce, þa 3 Me vyl þynk.' Þen Abraham obeched Hym & lo 3 ly Him þonkkez: 'Now sayned be Þou, Sauiour, so symple in Þy wrath! I am bot erþe ful euel & vsle so blake, For to mele wyth such a Mayster as my 3 tez hatz alle. Bot I haue bygonnen wyth my God, & He hit gayn þynkez; 3 if I forloyne as a fol Þy fraunchyse may serue. What if þretty þryuande be þrad in 3 on tounez, What schal I leue of my Lorde, [i]f He hem leþe wolde?' Þenne þe godlych God gef hym onsware: ' 3 et for þretty in þrong I schal My þro steke, & spare spakly of spyt in space of My þewez, & My rankor refrayne four þy reken wordez.' 'What for twenty,' quoþ þe tolke, 'vntwynez Þou hem þenne?' 'Nay, 3 if þou 3 ernez hit 3 et, 3 ark I hem grace; If þat twenty be trwe, I tene hem no more, Bot relece alle þat regioun of her ronk werkkez.' 'Now, aþel Lorde,' quoþ Abraham, 'onez a speche, & I schal schape no more þo schalkkez to helpe. If ten trysty in toune be tan in Þi werkkez, Wylt Þou mese Þy mode & menddyng abyde?' 'I graunt,' quoþ þe grete God, 'Graunt mercy,' þat oþer; & þenne arest þe renk & ra 3 t no fyrre. & Godde glydez His gate by þose grene wayez, & he conueyen Hym con with cast of his y 3 e; & als he loked along þereas oure Lorde passed, 3 et he cryed Hym after with careful steuen: 'Meke Mayster, on Þy mon to mynne if Þe lyked, Loth lengez in 3 on leede þat is my lef broþer; He syttez þer in Sodomis, þy seruaunt so pouere, Among þo mansed men þat han Þe much greued. 3 if Þou tynez þat toun, tempre Þyn yre, As Þy mersy may malte, Þy meke to spare.' Þen he wendez, wendez his way, wepande for care, Towarde þe mere of Mambre, wepande for sorewe; & þere in longyng al ny 3 t he lengez in wones, Whyl þe Souerayn to Sodamas sende to spye. His sondes into Sodamas watz sende in þat tyme, In þat ilk euentyde, by aungels tweyne, Meuand meuande mekely togeder as myry men 3 onge, As Loot in a loge dor lened hym alone, In a porche of þat place py 3 t to þe 3 ates, Þat watz ryal & ryche so watz þe renkes seluen. As he stared into þe strete þer stout men played, He sy 3 e þer swey in asent swete men tweyne; Bolde burnez wer þay boþe with berdles chynnez, Ryol rollande fax to raw sylk lyke, Of ble as þe brere-flour whereso þe bare scheweed. Ful clene watz þe countenaunce of her cler y 3 en; Wlonk whit watz her wede & wel hit hem semed. Of alle feturez ful fyn & fautlez boþe; Watz non autly in ouþer, for aungels hit wern, & þat þe 3 ep vnder 3 ede þat in þe 3 ate syttez; He ros vp ful radly & ran hem to mete, & lo 3 e he loutez hem to, Loth, to þe grounde, & syþen soberly: 'Syrez, I yow byseche Þat 3 e wolde ly 3 t at my loge & lenge þerinne. Comez to your knaues kote, I craue at þis onez; I schal fette yow a fatte your fette for to wasche; I norne yow bot for on ny 3 t ne 3 e me to lenge, & in þe myry mornyng 3 e may your waye take.' & þay nay þat þay nolde ne 3 no howsez, Bot stylly þer in þe strete as þay stadde wern Þay wolde lenge þe long na 3 t & logge þeroute: Hit watz hous inno 3 e to hem þe heuen vpon lofte. Loth laþed so longe wyth luflych wordez Þat þay hym graunted to go & gru 3 t no lenger. Þe bolde to his byggyng bryngez hem bylyue, Þat [watz] ryally arayed, for he watz ryche euer. Þe wy 3 ez wern welcom as þe wyf couþe; His two dere do 3 terez deuoutly hem haylsed, Þat wer maydenez ful meke, maryed not 3 et, & þay wer semly & swete, & swyþe wel arayed. Loth þenne ful ly 3 tly lokez hym aboute, & his men amonestes mete for to dy 3 t: 'Bot þenkkez on hit be þrefte what þynk so 3 e make, For wyth no sour no no salt seruez hym neuer.' Bot 3 et I wene þat þe wyf hit wroth to dyspyt, & sayde softely to hirself: 'Þis vn[s]auere hyne Louez no salt in her sauce; 3 et hit no skyl were Þat oþer burne be boute, þa 3 boþe be nyse.' Þenne ho sauerez with salt her seuez vchone, Agayne þe bone of þe burne þat hit forboden hade, & als ho scelt hem in scorne þat wel her skyl knewen. Why watz ho, wrech, so wod? Ho wrathed oure Lorde. Þenne seten þay at þe soper, wern serued bylyue, Þe gestes gay & ful glad, of glam debonere, Welawynnely wlonk, tyl þay waschen hade, Þe trestes tylt to þe wo 3 e & þe table boþe. Fro þe seggez haden souped & seten bot a whyle, Er euer þay bosked to bedde, þe bor 3 watz al vp, Alle þat weppen my 3 t welde, þe wakker & þe stronger, To vmbely 3 e Lothez hous þe ledez to take. In grete flokkez of folk þay fallen to his 3 atez; As a scowte-wach scarred so þe asscry rysed; With kene clobbez of þat clos þay clatz on þe wowez, & wyth a schrylle scarp schout þay schewe þyse worde[z]: 'If þou louyez þy lyf, Loth, in þyse wones, 3 ete vus out þose 3 ong men þat 3 ore-whyle here entred, Þat we may lere hym of lof, as oure lyst biddez, As is þe asyse of Sodomas to seggez þat passen.' Whatt! þay sputen & speken of so spitous fylþe, What! þay 3 e 3 ed & 3 olped of 3 estande sor 3 e, Þat 3 et þe wynd & þe weder & þe worlde stynkes Of þe brych þat vpbraydez þose broþelych wordez. Þe godman glyfte with þat glam & gloped for noyse; So scharpe schame to hym schot, he schrank at þe hert. For he knew þe costoum þat kyþed þose wrechez, He doted neuer for no doel so depe in his mynde. 'Allas!' sayd hym þenne Loth, & ly 3 tly he rysez, & bowez forth fro þe bench into þe brode 3 ates. What! he wonded no woþe of wekked knauez, Þat he ne passed þe port þe p[er]il to abide. He went forthe at þe wyket & waft hit hym after, Þat a clyket hit cle 3 t clos hym byhynde. Þenne he meled to þo men mesurable wordez, For harlotez with his hendelayk he hoped to chast: 'Oo, my frendez so fre, your fare is to strange; Dotz away your derf dyn & derez neuer my gestes. Avoy! hit is your vylaynye, 3 e vylen yourseluen; & 3 e are jolyf gentylmen, your japez ar ille Bot I schal kenne yow by kynde a crafte þat is better: I haf a tresor in my telde of tow my fayre de 3 ter, Þat ar maydenez vnmard for alle men 3 ette; In Sodamas, þa 3 I hit say, non semloker burdes; Hit arn ronk, hit arn rype, & redy to manne; To samen wyth þo semly þe solace is better. I schal biteche yow þo two þat tayt arn & quoynt, & laykez wyth hem as yow lyst, & letez my gestes one.' Þenne þe rebaudez so ronk rerd such a noyse Þat a 3 ly hurled in his erez her harlotez speche: 'Wost þou not wel þat þou wonez here a wy 3 e strange, An outcomlyng, a carle? We kylle of þyn heued! Who joyned þe be jostyse oure japez to blame, Þat com a boy to þis bor 3 , þa 3 þou be burne ryche?' Þus þay þrobled & þrong & þrwe vmbe his erez, & distresed hym wonder strayt with strenkþe in þe prece, Bot þat þe 3 onge men, so 3 epe, 3 ornen þeroute, Wapped vpon þe wyket & wonnen hem tylle, & by þe hondez hym hent & horyed hym withinne, & steken þe 3 ates ston-harde wyth stalworth barrez. Þay blwe a boffet inblande þat banned peple, Þat þay blustered, as blynde as Bayard watz euer; Þay lest of Lotez logging any lysoun to fynde, Bot nyteled þer alle þe ny 3 t for no 3 t at þe last. Þenne vch tolke ty 3 t hem, þat hade of tayt fayled, & vchon roþeled to þe rest þat he reche mo 3 t; Bot þay wern wakned al wrank þat þer in won lenged, Of on þe vglokest vnhap þat euer on erd suffred. Ruddon of þe day-rawe ros vpon v 3 ten, When merk of þe mydny 3 t mo 3 t no more last. Ful erly þose aungelez þis haþel þay ruþen, & glopnedly on Godez halue gart hym vpryse; Fast þe freke ferkez vp ful ferd at his hert; Þay comaunded hym cof to cach þat he hade, 'Wyth þy wyf & þy wy 3 ez & þy wlonc de 3 tters, For we laþe þe, sir Loth, þat þou þy lyf haue. Cayre tid of þis kythe er combred þou worþe, With alle þi here vpon haste, tyl þou a hil fynde; Foundez faste on your fete; bifore your face lokes, Bot bes neuer so bolde to blusch yow bihynde, & loke 3 e stemme no stepe, bot strechez on faste; Til 3 e reche to a reset, rest 3 e neuer. For we schal tyne þis toun & trayþely disstrye, Wyth alle þise wy 3 ez so wykke wy 3 tly devoyde, & alle þe londe with þise ledez we losen at onez; Sodomas schal ful sodenly synk into grounde, & þe grounde of Gomorre gorde into helle, & vche a koste of þis kythe clater vpon hepes.' Þen laled Loth: 'Lorde, what is best? If I me fele vpon fote þat I fle mo 3 t, Hov schulde I huyde me fro H[y]m þat hatz His hate kynned In þe brath of His breth þat brennez alle þinkez? To crepe fro my Creatour & know not wheder, Ne wheþer His fooschip me fol 3 ez bifore oþer bihynde.' Þe freke sayde: 'No foschip oure Fader hatz þe schewed, Bot hi 3 ly heuened þi hele fro hem þat arn combred. Nov wale þe a wonnyng þat þe warisch my 3 t, & He schal saue hit for þy sake þat hatz vus sende hider, For þou art oddely þyn one out of þis fylþe, & als Abraham þyn eme hit at Himself asked.' 'Lorde, loued He worþe,' quoþ Loth, 'vpon erþe! Þen is a cite herbisyde þat Segor hit hatte, Here vtter on a rounde hil hit houez hit one. I wolde, if His wylle wore, to þat won scape.' 'Þenn fare forth,' quoþ þat fre, '& fyne þou neuer, With þose ilk þat þow wylt þat þrenge þe after, & ay goande on your gate, wythouten agayn-tote, For alle þis londe schal be lorne longe er þe sonne rise.' Þe wy 3 e wakened his wyf & his wlonk de 3 teres, & oþer two myri men þo maydenez schulde wedde; & þay token hit as tyt & tented hit lyttel; Þa 3 fast laþed hem Loth, þay le 3 en ful stylle. Þe aungelez hasted þise oþer & a 3 ly hem þratten, & enforsed alle fawre forth at þe 3 atez: Þo wern Loth & his lef, his luflyche de 3 ter; Þer so 3 t no mo to sauement of cities aþel fyue. Þise aungelez hade hem by hande out at þe 3 atez, Prechande hem þe perile, & beden hem passe fast: 'Lest 3 e be taken in þe teche of tyrauntez here, Loke 3 e bowe now bi bot; bowez fast hence!' & þay kayre ne con, & kenely flowen. Erly, er any heuen-glem, þay to a hil comen. Þe grete God in His greme bygynnez on lofte To wakan wederez so wylde; þe wyndez He callez, & þay wroþely vpwafte & wrastled togeder, Fro fawre half of þe folde flytande loude. Clowdez clustered bytwene kesten vp torres, Þat þe þik þunder-þrast þirled hem ofte. Þe rayn rueled adoun, ridlande þikke Of felle flaunkes of fyr & flakes of soufre, Al in smolderande smoke smachande ful ille, Swe aboute Sodamas & hit sydez alle, Gorde to Gomorra, þat þe grounde laused, Abdama & Syboym, þise ceteis alle faure Al birolled wyth þe rayn, rostted & brenned, & ferly flayed þat folk þat in þose fees lenged. For when þat þe Helle herde þe houndez of heuen, He watz ferlyly fayn, vnfolded bylyue; Þe grete barrez of þe abyme he barst vp at onez, Þat alle þe regioun torof in riftes ful grete, & clouen alle in lyttel cloutes þe clyffez aywhere, As lauce leuez of þe boke þat lepes in twynne. Þe brethe of þe brynston bi þat hit blende were, Al þo citees & her sydes sunkken to helle. Rydelles wern þo grete rowtes of renkkes withinne, When þay wern war of þe wrake þat no wy 3 e achaped; Such a 3 omerly 3 arm of 3 ellyng þer rysed, Þerof clatered þe cloudes, þat Kryst my 3 t haf rawþe. Þe segge herde þat soun to Segor þat 3 ede, & þe wenches hym wyth þat by þe way fol 3 ed; Ferly ferde watz her flesch þat flowen ay ilyche, Trynande ay a hy 3 e trot, þat torne neuer dorsten. Loth & þo luly-whit, his lefly two de 3 ter, Ay fol 3 ed here face, bifore her boþe y 3 en; Bot þe balleful burde, þat neuer bode keped, Blusched byhynden her bak þat bale for to herkken. Hit watz lusty Lothes wyf þat ouer he[r] lyfte schulder Ones ho bluschet to þe bur 3 e, bot bod ho no lenger Þat ho nas stadde a stiffe ston, a stalworth image, Al so salt as ani se, & so ho 3 et standez. Þay slypped bi & sy 3 e hir not þat wern hir samen-feres, Tyl þay in Segor wern sette, & sayned our Lorde; Wyth ly 3 t louez vplyfte þay loued Hym swyþe, Þat so His seruauntes wolde see & saue of such woþe. Al watz dampped & don & drowned by þenne; Þe ledez of þat lyttel toun wern lopen out for drede Into þat malscrande mere, marred bylyue, Þat no 3 t saued watz bot Segor, þat sat on a lawe. Þe þre ledez þerin, Loth & his de 3 ter; For his make watz myst, þat on þe mount lenged In a stonen statue þat salt sauor habbes, For two fautes þat þe fol watz founde in mistrauþe: On, ho serued at þe soper salt bifore Dry 3 tyn, & syþen, ho blusched hir bihynde, þa 3 hir forboden were; For on ho standes a ston, & salt for þat oþer, & alle lyst on hir lik þat arn on launde bestes. Abraham ful erly watz vp on þe morne, Þat alle na 3 t much niye hade no mon in his hert, Al in longing for Loth leyen in a wache; Þer he lafte hade oure Lorde he is on lofte wonnen; He sende toward Sodomas þe sy 3 t of his y 3 en, Þat euer hade ben an erde of erþe þe swettest, As aparaunt to paradis, þat plantted þe Dry 3 tyn; Nov is hit plunged in a pit like of pich fylled. Suche a roþun of a reche ros fro þe blake, Askez vpe in þe arye & vsellez þer flowen, As a fornes ful of flot þat vpon fyr boyles When bry 3 t brennande brondez ar bet þeranvnder. Þis watz a uengaunce violent þat voyded &thor